Ara 14, 2014

Macahel ve balları (Bülten 3)

Categories:
Macahel, Artvin

Bu projeye başladığım sırada konuştuğumuz birçok dostumuz bal konusunda Macahel’i (Camili) önerdiler, biz de programa aldık.

Macahel’e Batum’a uçup gidebilir ya da bizim gibi Rize tarafından geliyorsanız Hopa’dan Borçka yolunu izleyerek ulaşabilirsiniz. Yol enfes, her yer çay bahçeleri ve ormanlık. İçerilere girdikçe rakım arttığından hava da serinlemeye başlıyor. Macahel’e varmadan önce de 1830 m yükseklikteki Macahel geçidini geçmeniz gerekiyor. Biz Mayıs’ın sonunda gittiğimiz halde yol kenarında kara rastladık. Bu yazıyı yazdığımız sırada ise kar yağışından yollar kapalı idi.

İklim ve ulaşım zorluğu sebebiyle olsa gerek (gerçi yollar asfalt ve çukurların haricinde oldukça iyi) buralarda herhangi bir endüstri, etrafı kirleten hiçbir tesis yok. Tam anlamıyla bakir bir doğa. UNESCO da 2005 yılında bozulmamış doğası ve bitki örtüsü sebebiyle bu vadiyi Türkiye’nin ilk ve tek biyosfer havzası ilan etmiş.

Bölgede yetişen bitki örtüsünü detayları ile anlatmak bizim yapabileceğimiz bir iş değil ama Doç. Dr. Özgür Eminağaoğlu, bu konuda Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı’ nın desteği ile oldıkça kapsamlı bir kitap yazmış, merak edenlere tavsiye ederiz.

Arıcılık yönünden ise buranın başka bir önemi var. Bölgede bal ve arıcılık her zaman varmış, ancak burada safkan Kafkas arısının varlığı tesbit edilince Tema Vakfı kırsal kalkınma projesi kapsamında bu bölgede ana arı yetiştirmeye başlamış ve kurslar açarak yöre insanını da teşvik etmiş. Yıllardır burada suni döllenme ile çoğaltılan ana arılar Türkiye’nin değişik yerlerine gönderiliyor.

Bizim sitemizde ballarını koyduğumuz Melahat Hanım ise Türkiye’nin ilk ana arı yetiştiricisi. Yapay tohumlama konusunda artık önemli bir uzman olan ve zooloji alanında da yüksek lisans yapan kızı ve damadı ile hem ana arı yetiştiriyor hem de bal üretiyor.

Bölgenin zengin bitki örtüsü arıcılık ve ballara da yansıyor haliyle. Vadi tabanına yakın yerlerde kestane ağaçları bol ve o yükseklikten elde edilen ballarda kestanenin etkisi fark ediliyor, zaten rengi de koyu. Rakım arttıkça balın tadı şekerlenip rengi açılıyor. En yüksek kesimlerden elde edilenler ise neredeyse beyaza yakın.

Karakovan burada da eskisi kadar çok değil. Az miktarda ve alıcıları da önceden belli. Bölgede genelde fenni kovanlar var, ancak kullanılan petekler kesinlikle balmumu, bir önceki yılın peteklerinden temizlenerek yapılıyor. Organik sertifikalı arıcılık ise pek fazla yok. Bir ya da iki kişi yapıyor.

Macahel ve bizim sitemizde yer alan ballar ile ilgili daha detaylı bilgiye bu bağlantıdan ulaşabilir, arzu ederseniz o yöreden gelen ballarımızdan çiçek ya da organik sertifikalı olanını alabilirsiniz.

Dostluk ve sevgiyle.