Bülent Müftüoğlu (Itır Organik)

1964 yılında babası tarafından kurulmuş köklü bir eczanenin sahibi, Bülent Müftüoğlu. Aslen Siyasi Bilimler okumuş olduğu için sanırım, daha çok çevre ve insan hakları konularında gösterdiği duyarlılık ve aktivistliği ile tanınıyor. Aynı zamanda organik gıda üretim ve ticareti yapan Bülent Bey, Viyana’da siyasal bilimler yüksek lisansını yaparken bir ressam olan arkadaşının atölyesinin altında kurduğu organik marketle tanışmış. 1985 yılında eğitimini bırakarak Türkiye’ye döndüğünde bu konuda birşeyler yapması gerektiğini fark ederek 1987 yılında Itır Organik’ i kurmuş.

Hemşin, Rize (Itır)
Hemşin, Rize (Itır)
Erzurum Ovit Yaylası (Itır)

Itır Organik, ilk yıllarında bir arkadaşı tarafından Datça yöresinde üretilip Londra’da Harrods’ta satılan arı sütü, polen ve çiçek balının üretim ve dağıtımına odaklanmış. 2001 yılına kadar henüz organik sertifikalı üretim yapmayan Itır, bal ile başlayarak organik üretime geçmeye karar vermiş. Hemşin’de birlikte üretim yaptığı arkadaşı ile yaptığı çalışma sonucunda arıların en büyük düşmanı olan Varroa zararlısı için kullanılan kimyasal ilacı keserek 2002 yılında organik üretime geçmiş. Bu dönemde saf kestane balı yanında Türkiye’de ilk defa organik ormangülü balını üretmiş.

Itir Organik3

Bülent Bey, sözleşmeli organik tarım ve hayvancılık konusunda çalışmalarına bu tarihten sonra hız vermiş. 2003 yılında Türkiye’de yine ilk defa organik yumurta üretimini arıcı arkadaşı ile Hemşin’de gerçekleştirmiş. 300 tavukla başlayan bu yolculuk Bursa Uludağ da 3000 tavuklu bir çiftlikte devam etmektedir. 2004 yılında ise bir ilki daha gercekleştiren Bülent Bey, organik tavuk etini tüketicilerine sunmuş. Bunu 2006 yılında Afyon Şuhut’da gerçekleştirilen ekolojik et üretimi izlemiş. 2007 yılında sertifikalanan koyunlar, aynı yıl içinde Bandırma’da kesilip, paketlenerek piyasaya sürülmüş.
Beraber üretim yaptığı üreticilerle ilgili notlarımızı, üretim ve ürünlerle ilgili gözlemlerimizi Ziyaretlerimiz sekmesinde bulabilirsiniz.

22 Mayıs 2014

YUSUF COŞKUN

Yusuf Coşkun kovanlarıyla

Hemşin’de arıcı Yusuf’u tanımayan yoktur. Anlatmayı seven, tatlı dilli biri, aynı zamanda belli ki önemli bir birikime ve dünya görüşüne de sahip. Diğer konuları ayrı tutarak burada sadece onun yaptığı arıcılıktan bahsedeceğiz.

Kantarlı Köyünde 2000 yılından beri arıcılık yapan Yusuf Bey, aslında çocukluktan beri arılarla haşır neşir olmuş. Ama 2000’e kadar denizcilikten Özbekistan’da şeker fabrikasında çalışmaya kadar çeşitli deneyimleri olmuş, sonunda baba memleketine geri dönmüş. Rize’de ilk defa organik arıcılık Bülent Bey’in girişimleri ile Yusuf Bey ile beraber başlamış. Şimdi ise Hemşin havzasında artık Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı denetimi altında Organik Arıcılık Projesi yürütülüyor.

Hemşin
Hemşin
Kantarlı Köyü, Hemşin

8 yıldır organik tarım yapılan bu vadiye (özellikle çay ve arıcılık) hiç nitrat gübresi girmediğinden bahsediyor daha sonra konuştuğumuz bir hemşehrisi. Eskiden çamlıkların içinde hiç meyve vermeyen ağaçların şimdi elma, armut vermeye başladığındna bahsediyor. Bölgede kesinlikle şekerle besleme yapmazlar diyor. Sadece temel petekte kullanılan mumlar farklılık gösterebiliyor.

Yusuf Bey Trabzon-Kafkas kırması olan arılarını taşımıyor, hep aynı yerde. Ancak son senelerde biraz dertli. Nedeni ise özellikle insanoğlunun yaptığı müdahaleler sonucunda (gerek bölgeye yapılan barajlar gerekse küresel ısınma) değişen iklim koşullarının ve dengesizliklerin buradaki doğaya etkileri. Değişim hem ormanı gürleştirmiş ve nektar veren çiçekleri azaltmış. Diğer yandan gezginci arıcılarla da bölgeye Varroa gibi zararlılar gelmiş. Tüm bunların sonucunda arı popülasyonu azalırken verimliliği de düşmüş. Eskiden 1 kovandan alınabilen balı şimdi 3 kovandan alabiliyoruz diyor.

Hastalıklarla mücadele yöntemi ise arıyı güçlü tutmak. Bunun için arıyı kışın balsız bırakmamak ve arasıra takviye bal vermek gerektiğini söylüyor. Varroa’ya karşı mücadelesi ise organik üretime geçtiğinden beri artık formik asit veya kekik yağı ile yapıyor. Aslen karıncaların salgılarında keşfedilen formik asit organik bir madde ve güvenli, ama arıları kısırlaştırma riski var. Diğer yandan Amerikan Yavru Çürüğü gibi bir hastalık bulaşacak olursa da popülasyonun geri kalanını kurtarmak için mecburen bulaşan kovanı imha ediyor.

Üretimi fenni kovan. Petekleri kendisi bir önceki yılın sırlarından ve peteklerinden basıyor. Bunun için Bülent Bey ilk başladığı yıllarda uzun arayışlara girmiş, çünkü o dönemde bölgede küçük ölçekte özel petek basan yokmuş. Onlar da başkalarının petekleri ile karışmasını istemedikleri için uzun arayışlar sonunda Avusturya’lı bir profesörden tost makinesine benzer bir petek basma aleti edinmeyi başarmışlar. Tabii petek yapmak söylendiği kadar da kolay değil, eritmek, süzmek ve basmak emek istiyor, bu sebeple de bazı üreticiler organik ya da parafinli peteğe yönelebiliyorlar.

Yusuf Coşkun'un kovanları, Kantarlı, Hemşin
Yusuf Coşkun'un kovanları, Kantarlı, Hemşin
Yusuf Coşkun'un kovanları, Kantarlı, Hemşin

Yusuf Bey bölgede arıcılık yapan herkese yardım ediyor, danışmanlık yapıyor. Ama ilk yaptığı arı evinden diğer tüm komşularına göre çok daha az verim almış. Bakmış arılar diğerleri gibi çalışmıyor. Araştırmış sonunda kovanların bulunduğu yerin sıcaklığını kontrol etmeye karar vermiş. Kovanlarına, komşu kovanlara ve vadide çeşitli yerlere yerleştirdiği termometrelerle ölçümler yapmış. Sonucunda kendi kovanlarının soğuk olması gerektiği zaman sıcak, sıcak olması gerektiğinde de soğuk olduğunu keşfetmiş. Onun için bu sene kovanlarını vadinin karşı tarafına taşımış.

Ormangülü
Arıcı Yusuf Coşkun ormangülünün özünü yiyor, Kantarlı, Hemşin

Buralarda Haziran sonunda ormangülü, temmuz’da da kestane balı alınır diyor. Bunun üzerine biraz da deli bal konusunu tartışmaya açıyoruz. Bu konu bizim için çok önemli çünkü yörede ormangülü çok yaygın ve Kaçkar balındaki inanılmaz tat ve aromaya katkısı büyük. Deli bal, tarihte de geçen son derece kuvvetli, fazla yendiğinde tansiyonu düşüren ve şuur kaybına yol açan bir bal. Ama bir balın deli bal olması için grayanotoksin oranının yüksek olması gerekiyor. Bu konuyu ilk olarak Bülent Müftüoğlu ile konuştuk. Yörede Komar denilen Ormangülünün çeşitli tür ve alt sınıfları var. Karadeniz yöresinde ve bizim orada olduğumzu dönemde genelde mor renkli olanlarına yolda bazı yerlerde de zaman zaman sarı renklilerine rastladık. Karadeniz bölgesine has bu mor renkli ormangüllerinin bile birkaç yüz alt türü var. Bülent Bey kendisinin bu işle ilgilenmeye başladığı tarihten beri Hemşin bölgesinde bu konuda hiçbir olay olmadığını yöre halkının bu balı bolca ve sürekli tükettiğini söyledi. Karadeniz’in daha batı taraflarında bulunan sarı renkli ormangüllerinin deli bal yapabileceğini ekledi. Yusuf Bey ile yaptığımız görüşmelerde de bize bölgede sadece bazı bitkilerin zehirli olduğunu onlara da genelde arıların çok nektarsız kalmadıkça konmadıklarından bahsetti. Sonra yanımızdaki daldan bir mor ormangülünü kopararak içini açtı ve nektarını emdi. Ama bununla yetşnmek istemedim her ne kadar birkaç senedir evde bu balı bolca tüketsek de Hemşin’den Abdurrahman Aydın ile Çamlıhemşin’den Yunus Öğsüz, Macahel’de Hayrettin Ertürk ile bu konuları konuştuk. Hepsi de deli balın genelde bal sıcakken olabildiğini, ve bu tip balların içinde arı sütünün ve arı yumurtaların karıştığını söylediler. Hayrettin Bey kendisinin çok uzun zamandır arıcılık yaptığını hatta babasının ve dedesinin de arıcı olduğunu söyleyip çocukluğu dahil hiç deli bal vakasına rastlamadığını söylüyor.

Yusuf Coşkun ve Yılmaz Şeref'le, Kantarlı, Hemşin

Yusuf Bey’in yanından bana rehberlik eden dostum Yılmaz Şeref ile beraber gördüklerimizden ve dinlediklerimizden ikna olarak ve güvenerek ayrıldık.

Organik üretim izni aşağıdadır.

Itir organik sertifika

Tek Yorum

Mehmet Hakan

Bugüne kadar sadece ballarını tüketme şansı bulduğum Itır Organik’in her iki balından da son derece memnun kaldım. Tavsiye ederim.

Yorum yap

Empty section. Edit page to add content here.